با آغاز ماه محرم، دلهای شیفتگان حسینی دوباره به سوی کربلا روانه میشود؛ شهری که نامش با عاشورا، ایثار و آزادگی پیوند خورده است. امسال نیز همچون سالهای گذشته، زائران با وجود افزایش هزینههای سفر، عشق به سیدالشهدا (ع) را بر هر مانعی ترجیح داده و راهی دیار عشق میشوند.
آمار چشمگیر زائران در روزهای ابتدایی محرم
به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه آگاه در گزارشی از افزایش بیسابقه تردد زائران به عتبات عالیات در روزهای نخستین محرم خبر داده است. بر اساس اعلام مسئولان، تنها در چند روز ابتدایی این ماه، بیش از ۲۶۰ هزار زائر از مرزهای کشور راهی عراق شدهاند که مرز مهران با اختلاف چشمگیر، پرترددترین گذرگاه زمینی برای عاشقان زیارت به شمار میرود. پس از مهران، مرزهای شلمچه و خسروی نیز بیشترین حجم تردد را به خود اختصاص دادهاند و مسیر زمینی، همچنان انتخاب نخست اکثر زائران است.
افزایش هزینههای سفر؛ اما مسیر زمینی همچنان اقتصادیترین گزینه
اگرچه هزینههای حملونقل و اقامت در مقایسه با سالهای گذشته افزایش یافته است، اما بررسی بازار سفر نشان میدهد که مسیر زمینی به دلیل اختلاف قابلتوجه قیمت با سفر هوایی، همچنان گزینهای اقتصادی برای بسیاری از خانوادهها محسوب میشود. قیمت بلیت اتوبوس تهران-مهران بسته به نوع ناوگان، بین یک میلیون تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان متغیر است و پس از عبور از مرز، زائران باید با ناوگان حملونقل عراقی مسیر خود را تا نجف یا کربلا ادامه دهند که کرایه اتوبوس از مهران تا نجف بین ۹ تا ۱۳ هزار دینار عراق برآورد شده است.
در کنار سفرهای شخصی، اتوبوسهای مستقیم تهران-نجف و تهران-کربلا نیز گزینهای مناسب برای زائرانی است که تمایل ندارند در مرز وسیله نقلیه خود را تعویض کنند. قیمت بلیت اتوبوس مستقیم تهران-کربلا در حال حاضر حدود چهار میلیون و ۲۰۰ هزار تومان است که اگرچه چند برابر بلیت تهران-مهران است، اما با حذف هزینههای جابهجایی داخلی عراق، برای بخشی از زائران مقرونبهصرفه ارزیابی میشود.
سفر هوایی؛ سریع اما پرهزینه
برای زائرانی که زمان برایشان اولویت دارد، پرواز مستقیم تهران-نجف بهترین گزینه محسوب میشود. قیمت بلیت یکطرفه این مسیر در روزهای اخیر با توجه به افزایش تقاضا برای شرکت در مراسم تاسوعا و عاشورا، بین ۲۱ تا ۳۲ میلیون تومان نوسان داشته است. همچنین بلیت مسیر بازگشت نجف-تهران نیز بسته به ایرلاین و کلاس پروازی، با نرخ ۲۱ تا ۳۰ میلیون تومان عرضه میشود که از روز یکشنبه روند کاهشی به خود خواهد گرفت. هرچند سفر هوایی زمان رسیدن به نجف را به حدود یک ساعت و نیم کاهش میدهد، اما هزینه بالای آن، بسیاری از خانوادهها را به انتخاب مسیر زمینی ترغیب میکند.
بازار داغ کاروانهای زیارتی؛ تفاوت قیمت از ۱۴ تا ۵۶ میلیون تومان
در کنار سفرهای شخصی، کاروانهای زیارتی نیز فعالیت گستردهای دارند. کاروانهای زیر نظر سازمان حج و زیارت، هزینه سفر هوایی را بین ۵۰ تا ۵۲ میلیون تومان اعلام کردهاند که معمولاً از هتلهای باکیفیتتر، بیمه و تغذیه منظمتری برخوردارند. در مقابل، کاروانهای آزاد تورهای هوایی را از حدود ۴۳ میلیون تومان آغاز کرده و بسته به خدمات، قیمتها تا ۵۶ میلیون تومان نیز افزایش مییابد. در بخش سفرهای زمینی، هزینه کاروانهای سازمان حج و زیارت برای برنامههای ۶ روزه بین ۲۱ تا ۲۶ میلیون تومان است و کاروانهای خصوصی نیز تورهای خود را با قیمتهایی بین ۱۹ تا ۲۶ میلیون تومان عرضه میکنند. در شهرهایی مانند قم، همدان و اصفهان، هزینه برخی کاروانهای زمینی از حدود ۱۴ میلیون تومان آغاز میشود.
سفر شخصی یا کاروان؟ انتخاب با زائر
سفر شخصی اگرچه آزادی عمل بیشتری به زائر میدهد و در بسیاری موارد هزینه کمتری دارد، اما نیازمند برنامهریزی دقیق برای حملونقل، رزرو اقامتگاه و آشنایی با مسیرهاست. کاروانها اگرچه هزینه بیشتری دریافت میکنند، اما بخش عمده خدمات از جمله حملونقل، اقامت، بیمه و وعدههای غذایی را بر عهده میگیرند. به همین دلیل، سالمندان، خانوادهها و زائرانی که نخستین بار به عراق سفر میکنند، معمولاً این شیوه را ترجیح میدهند.
شلمچه؛ رونق دوباره پس از ایام دشوار
بر اساس اعلام سرپرست ادارهکل راهداری و حملونقل جادهای خوزستان، از ابتدای محرم تاکنون بهطور میانگین روزانه بیش از ۱۳ هزار زائر از مرز شلمچه راهی عتبات عالیات شدهاند. در مجموع طی فاصله ۲۷ خرداد تا دوم تیر، بیش از ۱۱۸ هزار تردد از مرزهای شلمچه و چذابه ثبت شده که حدود ۸۲ درصد آن مربوط به مرز شلمچه بوده است. این رونق در حالی رقم خورده که بخشهایی از پایانه مرزی شلمچه در جریان حملات اخیر آسیب دیده بود، اما مسئولان با ایجاد گیتهای موقت و انتقال خدمات، از توقف تردد زائران جلوگیری کردهاند و عملیات بازسازی نیز همزمان در حال انجام است.
توصیه کارشناسان؛ رزرو زودهنگام و استفاده از مراکز مجاز
کارشناسان به زائران توصیه میکنند برای جلوگیری از افزایش هزینهها، بلیت یا کاروان خود را از چند هفته قبل رزرو کنند و از مراکز مجاز خدمات زیارتی استفاده نمایند تا علاوه بر مدیریت هزینهها، از پوشش بیمهای و خدمات مناسب نیز بهرهمند شوند. اما شاید در نهایت، آنچه باعث میشود هر سال هزاران نفر راهی جادههای منتهی به کربلا شوند، نه قیمت بلیت و نه نوع وسیله سفر، بلکه همان شوقی است که با آغاز محرم در دل عاشقان امام حسین (ع) زنده میشود؛ شوقی که جادههای غرب کشور را به مسیری برای تجدید عهد با سیدالشهدا (ع) تبدیل کرده است؛ مسیری که هرچند هزینههایش بیشتر شده، اما همچنان برای بسیاری از زائران، ارزش پیمودن دارد.
مسعود رجبی
دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد
مسعود رجبی روزنامهنگار و خبرنگار حوزه اجتماعی است که بیش از ۱۴ سال سابقه فعالیت حرفهای در زمینه گزارشهای میدانی، خبرنگاری تحقیقی و پوشش مسائل اجتماعی دارد. بخش مهمی از فعالیت او به بررسی چالشهای شهری، آسیبهای اجتماعی، دغدغههای شهروندان و روایت مسائل کمتر دیدهشده جامعه اختصاص دارد.
رجبی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه صداوسیما است. او همچنین دورههای تخصصی مرتبط با خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی در شرایط ویژه و اصول اخلاق حرفهای رسانه را گذرانده است.
فعالیت رسانهای او از اوایل دهه ۸۰ با خبرنگاری میدانی آغاز شد و در طول این سالها گزارشهای متعددی درباره موضوعاتی مانند مسائل شهری، حاشیهنشینی، کودکان کار، آسیبهای اجتماعی و مشکلات گروههای کمبرخوردار جامعه تهیه کرده است. برخی از گزارشهای او با هدف افزایش توجه عمومی و پیگیری مسائل از سوی نهادهای مسئول منتشر شدهاند.
او از سال ۱۳۹۵ به عنوان دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد در مجله خبری چیچک فعالیت میکند و در حوزه تولید گزارشهای تحلیلی و میدانی درباره رویدادهای اجتماعی نقش دارد.
حوزههای تخصصی مسعود رجبی شامل خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی اجتماعی، مستندسازی مسائل شهری، تحلیل چالشهای جامعه و گفتوگو با گروههای مختلف اجتماعی است.
در فعالیتهای رسانهای خود، او بر مشاهده مستقیم، بررسی دقیق منابع، گفتوگو با افراد مرتبط با موضوع و ارائه تصویری واقعی و مسئولانه از مسائل اجتماعی تأکید دارد.
