شرکت یاندکس، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری روسیه، پس از حملات پهپادی اوکراین به مراکز داده این شرکت، سه ابررایانه خود را به مکان‌های جدید منتقل کرده است. این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که امنیت زیرساخت‌های دیجیتال و مراکز پردازش داده در جریان جنگ روسیه و اوکراین اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ابررایانه‌های «لیاپونوف»، «گالوشکین» و «چروننکیس» به مکان‌های دیگری انتقال یافته‌اند تا پس از آماده‌سازی، بار دیگر در زیرساخت خدمات یاندکس به کار گرفته شوند. گزارش‌ها حاکی است این تجهیزات در حملات اخیر آسیب ندیده‌اند.
انتقال ابررایانه‌های یاندکس پس از حملات پهپادی اوکراین
یاندکس پس از حملات پهپادی اکتبر به مراکز داده خود در استان‌های ریازان، کالوگا و ولادیمیر روسیه، تصمیم به جابه‌جایی سه ابررایانه گرفته است. این تجهیزات از ظرفیت پردازشی بالایی برخوردارند و در پشتیبانی از فعالیت‌های فناوری این شرکت نقش دارند.
انتقال ابررایانه‌ها را می‌توان اقدامی احتیاطی برای کاهش آسیب‌پذیری تجهیزات حساس در برابر تهدیدهای فیزیکی ارزیابی کرد. هرچند طبق گزارش‌ها این سه دستگاه مستقیماً آسیب ندیده‌اند، هدف قرار گرفتن مراکز داده نشان می‌دهد که حتی زیرساخت‌های غیرنظامی فناوری نیز ممکن است در شرایط درگیری نظامی با خطر مواجه شوند.
گزارش‌ها همچنین حاکی است که پس از انتقال و انجام اقدامات لازم برای راه‌اندازی، این تجهیزات دوباره به زیرساخت پردازشی یاندکس بازخواهند گشت.
ابررایانه‌های یاندکس چه نقشی در خدمات فناوری روسیه دارند؟
یاندکس از شرکت‌های مطرح فناوری روسیه است که در حوزه‌هایی مانند موتور جست‌وجو، رایانش ابری، هوش مصنوعی و خدمات شهری فعالیت می‌کند. فعالیت چنین مجموعه‌ای به زیرساخت‌های گسترده‌ای از سرورها، مراکز داده و تجهیزات پردازشی وابسته است.
ابررایانه‌ها با فراهم کردن توان محاسباتی بالا، امکان اجرای پردازش‌های پیچیده و پشتیبانی از برخی کاربردهای پیشرفته فناوری را فراهم می‌کنند. به همین دلیل، حفظ امنیت و تداوم فعالیت این تجهیزات برای شرکت‌هایی که خدمات دیجیتال گسترده ارائه می‌دهند، اهمیت زیادی دارد.
آسیب دیدن یا از دسترس خارج شدن بخشی از زیرساخت پردازشی یک شرکت بزرگ فناوری، بسته به نحوه توزیع بار کاری و وجود ظرفیت جایگزین، می‌تواند بر عملکرد خدمات آن تأثیر بگذارد. از این منظر، انتقال تجهیزات یاندکس را باید در چارچوب تلاش برای حفاظت از دارایی‌های فناورانه و حفظ آمادگی عملیاتی بررسی کرد.
حملات پهپادی چگونه امنیت مراکز داده را به چالش می‌کشند؟
مراکز داده بخش مهمی از زیرساخت دیجیتال امروزی به شمار می‌روند و خدمات متعددی، از ذخیره‌سازی اطلاعات گرفته تا اجرای نرم‌افزارها و پردازش‌های هوش مصنوعی، به فعالیت آنها وابسته است.
در شرایط جنگی، تهدید این مراکز تنها به خسارت مستقیم به تجهیزات محدود نمی‌شود. قطع برق، اختلال در ارتباطات، آسیب به سامانه‌های خنک‌کننده و محدود شدن دسترسی فنی به محل نیز می‌توانند فعالیت یک مرکز داده را مختل کنند.
به همین دلیل، شرکت‌های فناوری برای افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های خود به اقداماتی مانند توزیع تجهیزات میان چند مکان، ایجاد ظرفیت پردازشی جایگزین و برنامه‌ریزی برای انتقال سریع بار کاری نیاز دارند. البته میزان اثربخشی این اقدامات به ساختار فنی هر مجموعه و امکانات پشتیبان آن بستگی دارد.
انتقال ابررایانه‌های یاندکس چه پیامی برای آینده زیرساخت‌های دیجیتال دارد؟
اقدام یاندکس نشان می‌دهد که حفاظت فیزیکی از تجهیزات پردازشی در کنار امنیت سایبری، به یکی از ملاحظات مهم شرکت‌های فناوری تبدیل شده است. در گذشته، بخش عمده توجه به امنیت دیجیتال بر مقابله با حملات سایبری، سرقت اطلاعات و دسترسی غیرمجاز متمرکز بود؛ اما تهدیدهای فیزیکی علیه مراکز داده نیز می‌توانند پیامدهای گسترده‌ای برای خدمات آنلاین داشته باشند.
برای شرکت‌های بزرگ فناوری، ایجاد زیرساختی مقاوم در برابر اختلال مستلزم آن است که محل استقرار تجهیزات، مسیرهای ارتباطی، منابع تأمین انرژی و ظرفیت‌های جایگزین به‌صورت یکپارچه در نظر گرفته شوند.
با این حال، انتقال سه ابررایانه به‌تنهایی به معنای توقف فعالیت یا وارد آمدن خسارت قطعی به خدمات یاندکس نیست. آنچه از این رویداد می‌توان نتیجه گرفت، افزایش اهمیت مدیریت ریسک و حفاظت از تجهیزات حیاتی در شرایطی است که زیرساخت‌های دیجیتال بیش از گذشته با تهدیدهای فیزیکی و امنیتی مواجه هستند.
مسعود رجبی
دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد
مسعود رجبی روزنامه‌نگار و خبرنگار حوزه اجتماعی است که بیش از ۱۴ سال سابقه فعالیت حرفه‌ای در زمینه گزارش‌های میدانی، خبرنگاری تحقیقی و پوشش مسائل اجتماعی دارد. بخش مهمی از فعالیت او به بررسی چالش‌های شهری، آسیب‌های اجتماعی، دغدغه‌های شهروندان و روایت مسائل کمتر دیده‌شده جامعه اختصاص دارد.
رجبی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامه‌نگاری از دانشگاه صداوسیما است. او همچنین دوره‌های تخصصی مرتبط با خبرنگاری تحقیقی، گزارش‌نویسی در شرایط ویژه و اصول اخلاق حرفه‌ای رسانه را گذرانده است.
فعالیت رسانه‌ای او از اوایل دهه ۸۰ با خبرنگاری میدانی آغاز شد و در طول این سال‌ها گزارش‌های متعددی درباره موضوعاتی مانند مسائل شهری، حاشیه‌نشینی، کودکان کار، آسیب‌های اجتماعی و مشکلات گروه‌های کم‌برخوردار جامعه تهیه کرده است. برخی از گزارش‌های او با هدف افزایش توجه عمومی و پیگیری مسائل از سوی نهادهای مسئول منتشر شده‌اند.
او از سال ۱۳۹۵ به عنوان دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد در مجله خبری چیچک فعالیت می‌کند و در حوزه تولید گزارش‌های تحلیلی و میدانی درباره رویدادهای اجتماعی نقش دارد.
حوزه‌های تخصصی مسعود رجبی شامل خبرنگاری تحقیقی، گزارش‌نویسی اجتماعی، مستندسازی مسائل شهری، تحلیل چالش‌های جامعه و گفت‌وگو با گروه‌های مختلف اجتماعی است.
در فعالیت‌های رسانه‌ای خود، او بر مشاهده مستقیم، بررسی دقیق منابع، گفت‌وگو با افراد مرتبط با موضوع و ارائه تصویری واقعی و مسئولانه از مسائل اجتماعی تأکید دارد.
