مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد اعلام کرد که با وجود تداوم تنش آبی و کاهش ذخایر سدهای تأمین‌کننده آب به کمتر از ۲ درصد، وضعیت تأمین آب این کلانشهر همچنان پایدار است. حسین اسماعیلیان، مشارکت شهروندان در مدیریت مصرف، اجرای طرح‌های اضطراری و استفاده از فناوری‌های نوین برای مدیریت شبکه آب را از عوامل مؤثر در حفظ این شرایط دانست؛ با این حال، او هشدار داد که در صورت تداوم نبود بارندگی، مشهد ممکن است پاییز و زمستان دشوارتری را پیش رو داشته باشد.
وضعیت تأمین آب مشهد با وجود افت ذخایر سدها همچنان پایدار است
حسین اسماعیلیان، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد، با اشاره به شرایط منابع آبی این شهر گفت مشهد ششمین سال تنش آبی را سپری می‌کند و میزان ذخایر سدها به کمتر از ۲ درصد رسیده است. با وجود این شرایط، اقدامات فنی و اجرایی در کنار همکاری شهروندان موجب شده تأمین آب شهر تاکنون پایدار بماند.
این وضعیت در شرایطی حفظ شده که کاهش ذخایر سدها، محدودیت منابع آب و احتمال تداوم کم‌بارشی، مدیریت تأمین آب را به یکی از مسائل مهم شهری تبدیل کرده است. پایداری کنونی به معنای رفع بحران آب نیست؛ بلکه نشان می‌دهد مجموعه اقدامات مدیریتی و فنی تاکنون توانسته‌اند از تشدید اختلال در تأمین آب جلوگیری کنند.
مدیرعامل آبفای مشهد نسبت به شرایط آب در پاییز و زمستان هشدار داد
اسماعیلیان با تأکید بر اهمیت وضعیت بارندگی‌ها اعلام کرد که در صورت تداوم خشکسالی و نباریدن باران، شرایط تأمین آب در پاییز و زمستان دشوارتر خواهد شد.
این هشدار نشان می‌دهد که با وجود پایداری فعلی شبکه، وضعیت منابع آبی همچنان به عوامل بیرونی، به‌ویژه میزان بارش‌ها، وابسته است. کاهش ذخایر سدها نیز ضرورت مدیریت دقیق منابع موجود و آمادگی برای سناریوهای مختلف را افزایش می‌دهد.
در چنین شرایطی، صرفه‌جویی در مصرف آب، جلوگیری از هدررفت و برنامه‌ریزی برای تأمین پایدار منابع می‌تواند در کاهش فشار بر شبکه نقش داشته باشد. با این حال، عبور از تنش آبی به مجموعه‌ای از اقدامات زیرساختی و مدیریتی در کنار همکاری عمومی نیاز دارد.
برنامه‌ریزی برای شرایط بحرانی به حفظ پایداری آب مشهد کمک کرده است
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد، برنامه‌ریزی بر اساس سناریوهای بدبینانه را یکی از رویکردهای این مجموعه در سال‌های اخیر دانست. به گفته او، در تصمیم‌گیری‌ها و اجرای طرح‌های فنی، احتمال بروز شرایط دشوار در نظر گرفته شده و پروژه‌های ضروری و اضطراری از سال‌های گذشته در دستور کار قرار گرفته‌اند.
اهمیت این رویکرد در آن است که مدیریت منابع آب در شرایط خشکسالی نمی‌تواند صرفاً بر وضعیت روزانه شبکه متکی باشد. پیش‌بینی افزایش مصرف، احتمال کاهش بیشتر منابع و آماده‌سازی زیرساخت‌ها برای شرایط نامساعد، از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند تاب‌آوری شبکه تأمین آب را افزایش دهند.
البته تداوم این پایداری به میزان اثربخشی طرح‌ها، وضعیت منابع موجود و مدیریت تقاضا در ماه‌های آینده نیز وابسته خواهد بود.
شبکه ۶ هزار کیلومتری آب مشهد با فناوری‌های نوین مدیریت می‌شود
اسماعیلیان استفاده از فناوری‌های جدید و ابزارهای الکترونیکی را از عوامل مؤثر در مدیریت آب مشهد، به‌ویژه در دوره‌های اوج مصرف، عنوان کرد. به گفته او، مدیریت شبکه آب این کلانشهر با طولی حدود ۶ هزار کیلومتر با بهره‌گیری از فناوری‌های روز انجام می‌شود.
مدیریت هوشمند شبکه‌های گسترده آب می‌تواند به پایش بهتر وضعیت توزیع، شناسایی مشکلات و افزایش دقت در بهره‌برداری از زیرساخت‌ها کمک کند. در شهری با جمعیت و نیاز آبی بالا، کنترل مستمر شبکه اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا هرگونه اختلال یا هدررفت می‌تواند فشار بیشتری بر منابع محدود وارد کند.
با توجه به شرایط کم‌آبی مشهد، توسعه ابزارهای پایش و مدیریت شبکه در کنار نگهداری مناسب تأسیسات می‌تواند بخشی از راهکارهای حفظ پایداری تأمین آب باشد.
مصرف آب در مشهد ۲۵ درصد کمتر از برنامه اعلام شد
یکی از نکات مهم مطرح‌شده از سوی مدیرعامل آبفای مشهد، کاهش ۲۵ درصدی مصرف آب نسبت به برنامه تعیین‌شده بود. اسماعیلیان فرهنگ‌سازی در زمینه مصرف بهینه و مشارکت شهروندان را از عوامل مؤثر در این کاهش عنوان کرد.
به گفته او، این کاهش مصرف حتی در شرایط افزایش دما و برگزاری رویدادهای ملی که با افزایش تقاضا همراه بوده‌اند، محقق شده است. این موضوع نشان می‌دهد که مدیریت تقاضا و همراهی شهروندان می‌تواند در کنار اقدامات فنی، به کنترل فشار واردشده بر شبکه آب کمک کند.
البته کاهش مصرف نسبت به برنامه تعیین‌شده، لزوماً به معنای برطرف شدن کمبود منابع نیست. با توجه به ذخایر بسیار پایین سدها، تداوم مصرف بهینه همچنان اهمیت دارد و نمی‌توان صرفاً بر کاهش ثبت‌شده در یک دوره برای اطمینان از وضعیت آینده تکیه کرد.
آینده تأمین آب مشهد به بارندگی و مدیریت مصرف وابسته است
اظهارات مدیرعامل آبفای مشهد تصویری دوگانه از وضعیت منابع آبی این کلانشهر ارائه می‌دهد: از یک سو، تأمین آب با وجود محدودیت شدید ذخایر سدها فعلاً پایدار مانده و از سوی دیگر، ادامه این وضعیت با عدم قطعیت‌هایی مانند میزان بارندگی در ماه‌های آینده روبه‌رو است.
در چنین شرایطی، حفظ پایداری آب مشهد به تداوم اقدامات اضطراری، مدیریت هوشمند شبکه، جلوگیری از هدررفت و همراهی شهروندان وابسته خواهد بود. کاهش مصرف آب می‌تواند فشار بر منابع را کمتر کند، اما برای عبور از تنش آبی، مدیریت بلندمدت منابع و آمادگی برای دوره‌های کم‌بارش نیز ضروری است.
بنابراین، با وجود اعلام پایداری فعلی تأمین آب مشهد، هشدار درباره احتمال دشوارتر شدن شرایط در پاییز و زمستان نشان می‌دهد که مسئله کم‌آبی همچنان نیازمند توجه جدی و مدیریت مستمر است.
مسعود رجبی
دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد
مسعود رجبی روزنامه‌نگار و خبرنگار حوزه اجتماعی است که بیش از ۱۴ سال سابقه فعالیت حرفه‌ای در زمینه گزارش‌های میدانی، خبرنگاری تحقیقی و پوشش مسائل اجتماعی دارد. بخش مهمی از فعالیت او به بررسی چالش‌های شهری، آسیب‌های اجتماعی، دغدغه‌های شهروندان و روایت مسائل کمتر دیده‌شده جامعه اختصاص دارد.
رجبی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامه‌نگاری از دانشگاه صداوسیما است. او همچنین دوره‌های تخصصی مرتبط با خبرنگاری تحقیقی، گزارش‌نویسی در شرایط ویژه و اصول اخلاق حرفه‌ای رسانه را گذرانده است.
فعالیت رسانه‌ای او از اوایل دهه ۸۰ با خبرنگاری میدانی آغاز شد و در طول این سال‌ها گزارش‌های متعددی درباره موضوعاتی مانند مسائل شهری، حاشیه‌نشینی، کودکان کار، آسیب‌های اجتماعی و مشکلات گروه‌های کم‌برخوردار جامعه تهیه کرده است. برخی از گزارش‌های او با هدف افزایش توجه عمومی و پیگیری مسائل از سوی نهادهای مسئول منتشر شده‌اند.
او از سال ۱۳۹۵ به عنوان دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد در مجله خبری چیچک فعالیت می‌کند و در حوزه تولید گزارش‌های تحلیلی و میدانی درباره رویدادهای اجتماعی نقش دارد.
حوزه‌های تخصصی مسعود رجبی شامل خبرنگاری تحقیقی، گزارش‌نویسی اجتماعی، مستندسازی مسائل شهری، تحلیل چالش‌های جامعه و گفت‌وگو با گروه‌های مختلف اجتماعی است.
در فعالیت‌های رسانه‌ای خود، او بر مشاهده مستقیم، بررسی دقیق منابع، گفت‌وگو با افراد مرتبط با موضوع و ارائه تصویری واقعی و مسئولانه از مسائل اجتماعی تأکید دارد.
