روزنامه معتبر نیویورک تایمز در گزارشی تحلیلی، نسبت به خطر قریبالوقوع یک زلزله قدرتمند در شهر تاریخی و پرجمعیت استانبول، ترکیه هشدار داده است. این گزارش که بازتابدهنده یافتههای جدید مجله علمی معتبر Science است، نگرانیهای جدی را درباره آینده لرزهای این کلانشهر ۱۶ میلیون نفری برانگیخته است. کارشناسان جهانی بر این باورند که استانبول بر روی یک گسل فعال قرار دارد که میتواند در آینده نزدیک منجر به یکی از فاجعهبارترین حوادث طبیعی دوران معاصر شود.
گسل مرمره و خطر زلزله استانبول: قلب تهدید این کلانشهر
کانون اصلی این نگرانیها، خط گسل فعالی است که در اعماق دریای مرمره، میان دریای سیاه و اژه قرار دارد. بر اساس این مطالعات، این گسل سالهاست که تحت فشار فزایندهای قرار گرفته و اکنون به نقطهای بحرانی رسیده است. دانشمندان منطقه زیر دریای مرمره در جنوب غربی استانبول را «گسل اصلی مرمره» مینامند که از زمان زمینلرزه مخرب ۷.۱ ریشتری در سال ۱۷۶۶، به طرز مشکوکی آرام بوده است. این آرامش طولانی، خود میتواند نشانهای از انباشت انرژی عظیم باشد که در صورت رها شدن، منجر به یک زلزله ویرانگر در استانبول خواهد شد.
پیشینه لرزهای استانبول و حرکت گسلها به سمت شرق
تحقیقات اخیر مجله Science نشان میدهد که طی دو دهه گذشته، زمینلرزههای شدید در منطقه ترکیه، همواره به سمت شرق حرکت کردهاند. این روند نگرانکننده، به گسل اصلی مرمره نزدیکتر شده و هشدار متخصصان را افزایش داده است. استفان هیکس، زلزلهشناس برجسته از دانشگاه لندن، تاکید میکند که استانبول به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، به طور فزایندهای در معرض این خطر قرار دارد. حرکت تدریجی لرزهها به سمت این منطقه بسته، احتمال وقوع یک زلزله بزرگ در استانبول را بیش از پیش تقویت میکند و نیاز به تدابیر فوری برای کاهش اثرات احتمالی آن را گوشزد میکند.
پیامدهای فاجعهبار و هشدار کارشناسان درباره زلزله استانبول
کارشناسان هشدار میدهند که اگر این گسل بسته در زیر دریای مرمره دچار گسست شود، میتواند منجر به یک زمینلرزه با بزرگی ۷ ریشتر یا حتی بیشتر گردد. چنین فاجعهای در شهری با تراکم بالای جمعیت و زیرساختهای گسترده مانند استانبول، ابعاد بسیار ویرانگری خواهد داشت. دکتر هابارد از دانشگاه کورنل، با لحنی هشدارآمیز بیان کرده است که یک زلزله بسیار بزرگ در نزدیکی استانبول، میتواند به یکی از بدترین فجایع انسانی در دوران مدرن تبدیل شود. او خاطرنشان میکند که زلزله بعدی نه تنها قدرتمند خواهد بود، بلکه ممکن است مستقیماً در زیر شهر استانبول رخ دهد که شدت تخریب را به اوج خود میرساند و فاجعهای بیسابقه را رقم خواهد زد.
آمادگی در برابر زلزله: درسهایی برای شهرهای پرخطر مانند استانبول
با توجه به هشدارهای مکرر کارشناسان درباره خطر زلزله در استانبول و شهرهای بزرگ دیگر در مناطق لرزهخیز، آمادگی برای مقابله با چنین حوادثی از اهمیت حیاتی برخوردار است. تجربیات تلخ زلزلههای گذشته در ترکیه، مانند فاجعه اخیر در مناطق جنوب شرق این کشور، لزوم بازنگری جدی در استانداردهای ساختوساز و برنامههای مدیریت بحران را یادآور میشود. برای مقابله با خطر زلزله در استانبول، اقدامات زیر ضروری به نظر میرسد:
افزایش نظارت بر مقاومت سازهها و مقاومسازی ساختمانهای قدیمی به ویژه در مناطق پرجمعیت.
ایجاد و تقویت سیستمهای هشدار سریع زلزله و آموزش عمومی برای شهروندان جهت آمادگی در لحظات اولیه وقوع حادثه.
این هشدارها، نیاز فوری به توجه جدیتر به مسائل شهرسازی، برنامهریزی اضطراری و ارتقاء آگاهی عمومی را برجسته میسازد تا از تبدیل شدن خطر زلزله استانبول به یک فاجعه انسانی جلوگیری شود و این شهر برای مقابله با چالشهای لرزهای پیش رو آماده باشد.
مطالب مرتبط
- امیر سیاری: ادعاهای جزایر سهگانه زیر بار فشارهای سیاسی مطرح شده است و مالکیت ایران بر آنها غیرقابل انکار است
- شهردار مشهد: دیپلماسی شهری ایران با محوریت مشهد، همکاریها با ترکیه را تقویت میکند
- بحران آب در اصفهان؛ طرح داناب از همایش سالانه به جنبشی ملی برای نجات آب تبدیل شد
- شرکت گاز استان کرمانشاه از قطعی گاز در بخشهایی از شهر و روستا خبر داد
مسعود رجبی
دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد
مسعود رجبی روزنامهنگار و خبرنگار حوزه اجتماعی است که بیش از ۱۴ سال سابقه فعالیت حرفهای در زمینه گزارشهای میدانی، خبرنگاری تحقیقی و پوشش مسائل اجتماعی دارد. بخش مهمی از فعالیت او به بررسی چالشهای شهری، آسیبهای اجتماعی، دغدغههای شهروندان و روایت مسائل کمتر دیدهشده جامعه اختصاص دارد.
رجبی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه صداوسیما است. او همچنین دورههای تخصصی مرتبط با خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی در شرایط ویژه و اصول اخلاق حرفهای رسانه را گذرانده است.
فعالیت رسانهای او از اوایل دهه ۸۰ با خبرنگاری میدانی آغاز شد و در طول این سالها گزارشهای متعددی درباره موضوعاتی مانند مسائل شهری، حاشیهنشینی، کودکان کار، آسیبهای اجتماعی و مشکلات گروههای کمبرخوردار جامعه تهیه کرده است. برخی از گزارشهای او با هدف افزایش توجه عمومی و پیگیری مسائل از سوی نهادهای مسئول منتشر شدهاند.
او از سال ۱۳۹۵ به عنوان دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد در مجله خبری چیچک فعالیت میکند و در حوزه تولید گزارشهای تحلیلی و میدانی درباره رویدادهای اجتماعی نقش دارد.
حوزههای تخصصی مسعود رجبی شامل خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی اجتماعی، مستندسازی مسائل شهری، تحلیل چالشهای جامعه و گفتوگو با گروههای مختلف اجتماعی است.
در فعالیتهای رسانهای خود، او بر مشاهده مستقیم، بررسی دقیق منابع، گفتوگو با افراد مرتبط با موضوع و ارائه تصویری واقعی و مسئولانه از مسائل اجتماعی تأکید دارد.
