پخش چهاردهمین قسمت از فصل سوم مجموعه مستند «آئینه عمر» از شبکه چهار سیما، به زندگی پربار و سلوک فرهنگی و ادبی دکتر حکیمه دبیران، استاد برجسته زبان و ادبیات فارسی، اختصاص یافته است. این مستند با عنوان «حکمت در سپهر ادب»، مخاطبان را با ابعاد مختلف شخصیت علمی و اجرایی این بانوی گرانقدر آشنا میسازد و قرار است پنجشنبه بیستم آذرماه ۱۴۰۴ ساعت ۱۹ روی آنتن برود.

ریشههای عمیق فرهنگی: بنیانهای شخصیتی حکیمه دبیران
رضا عباسی، کارگردان مستند «حکمت در سپهر ادب»، دکتر حکیمه دبیران را نمادی بیبدیل از تلفیق ریشههای عمیق خانوادگی، کوششهای بیوقفه دانشگاهی و اثربخشی فرهنگی معرفی میکند. وی در این مستند، به بررسی دوران کودکی و محیط تربیتی منحصر به فرد استاد حکیمه دبیران میپردازد؛ فضایی که در آن آموزههای قرآنی، اشعار گرانسنگ فارسی، هنر خوشنویسی و تسلط بر زبان عربی، اجزای جداییناپذیر زندگی روزمره کودکان محسوب میشد. نقش پررنگ پدر ایشان، استاد غلامرضا دبیران، در پایهریزی شخصیت علمی و فرهنگی حکیمه دبیران بسیار محوری بوده و این مستند تلاش کرده تا این بنیانهای مستحکم فرهنگی را به تصویر بکشد و نشان دهد چگونه این استاد زبان و ادبیات فارسی از چنین خاستگاهی به جایگاه کنونی دست یافته است.
مسیر علمی و شاگردی در محضر بزرگان: حکیمه دبیران در دانشگاه تهران
یکی از نقاط عطف در زندگی دکتر حکیمه دبیران، حضور و تحصیل در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران بوده است. در این دوره طلایی، ایشان افتخار شاگردی نزد اساتید تراز اول و نامآوری همچون دکتر سید جعفر شهیدی، دکتر سادات ناصری و دکتر احمد مهدوی دامغانی را داشتهاند. این بخش از زندگی ایشان، که با روایت دلنشین و خاطرات ارزشمند خود استاد در مستند حکمت در سپهر ادب بازگو میشود، نقش بسزایی در تکوین شخصیت ادبی و فرهنگی وی داشته است. هر یک از این بزرگان، هر کدام به نوبه خود، چراغ راهی برای دکتر حکیمه دبیران در مسیر اعتلای علمی و پژوهشی در عرصه زبان و ادبیات فارسی بودهاند و تجربیات آکادمیک ایشان، زمینهساز درخششهای بعدی او در حوزههای پژوهشی و مدیریتی شده است.
از مدیریت دانشگاهی تا سفرهای علمی بینالمللی: ابعاد چندگانه زندگی حکیمه دبیران
مستند حکمت در سپهر ادب فراتر از فعالیتهای صرفاً دانشگاهی، به جنبههای کمتر دیده شده از شخصیت اجرایی و مدیریتی دکتر حکیمه دبیران نیز میپردازد. این بانوی فرهیخته، علاوه بر تدریس و پژوهش، مسئولیتهای خطیری را نیز بر عهده داشته است که گواهی بر تواناییهای مدیریتی اوست:
ریاست دانشگاه الزهرا (س)
معاونت پژوهشی دانشگاه تربیت معلم
عضویت در شورای فرهنگی و اجتماعی زنان
علاوه بر این، دکتر حکیمه دبیران سفرهای علمی متعددی به کشورهای مختلف از جمله سوریه، تاجیکستان، هند و مالزی داشته است. بخش قابل توجهی از این سفرها، به دورهای پژوهشی در دانشگاه هاروارد اختصاص دارد که در آن به تحقیق و بررسی اثر ماندگار «گلشن راز» شیخ محمود شبستری پرداخته است. این مستند با نمایش این وجوه مختلف، تصویری جامع از ابعاد چندگانه زندگی و تلاشهای بیپایان حکیمه دبیران ارائه میدهد.
«آئینه عمر» و رسالت معرفی چهرههای ماندگار ادب و فرهنگ
مستند حکمت در سپهر ادب چهاردهمین قسمت از فصل سوم مجموعه مستند «آئینه عمر» است که به تهیهکنندگی صدرا صدوقی و کارگردانی رضا عباسی تولید شده است. این مجموعه، با هدف به تصویر کشیدن زندگی، سلوک علمی، فرهنگی و میراث پژوهشی ۲۶ چهره برجسته در حوزههای علوم انسانی و هنر ایران، از شبکه چهار سیما پخش میشود. دکتر حکیمه دبیران بیشک یکی از این چهرههای ماندگار است که روایت زندگی پرفراز و نشیب او، نمادی روشن از توانایی زنان ایرانی در سپهر ادبی و فرهنگی کشور محسوب میشود و میتواند الهامبخش نسلهای آینده دانشگاهی و علاقهمندان به زبان و ادبیات فارسی باشد. بازپخش این مستند جمعهها حوالی ساعت ۱۲:۳۰ از همین شبکه صورت میگیرد.
مطالب مرتبط
- حضرت امالبنین (س)؛ الگوی ماندگار مادری که فداییان اهلبیت (ع) را در دامان خود پروراند
- جشنواره جهانی فیلم فجر با معرفی داوران بخش عکس و ویدیو، نگاهها را به روایتهای بصری عمیقتر جلب میکند
- قزوین – حجاب؛ از باور فردی تا الگوی فرهنگی در تعامل با رسانه و اقتصاد
- جامعه هنری ایران در تالار وحدت با هادی مرزبان، کارگردان فقید تئاتر، وداع کرد

**مسعود رجبی**
دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد
مسعود رجبی روزنامهنگار اجتماعی و خبرنگار تحقیقی با بیش از چهارده سال تجربه حرفهای در حوزه خبرنگاری میدانی، گزارشنویسی اجتماعی و پوشش رویدادهای شهری است. تمرکز اصلی وی بر مسائل اجتماعی کلانشهرها، آسیبهای اجتماعی، مطالبات شهروندی و گزارشهای تحقیقی از مناطق محروم و حاشیهنشین میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه صداوسیما است. همچنین دورههای تخصصی خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی در شرایط بحرانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رجبی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه هشتاد به عنوان خبرنگار میدانی در روزنامههای محلی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه خبرنگاری اجتماعی و تحقیقی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه مسائل شهری، حاشیهنشینی، اعتیاد، کودکان کار، کارگران مهاجر و مطالبهگری شهروندی شد. گزارشهای تحقیقی وی در برخی موارد منجر به پیگیری نهادهای نظارتی و اصلاح روندهای اداری گردیده است.
وی از سال ۱۳۹۵ به تیم تحریریه مجله خبری چیچک پیوسته و به عنوان دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، گزارشهای میدانی و تحقیقی وی درباره مسائل روز جامعه، با استقبال گسترده مخاطبان و فعالان اجتماعی مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رجبی در گزارشنویسی میدانی، خبرنگاری تحقیقی در حوزه مسائل اجتماعی و پوشش بحرانهای شهری است. وی همچنین در زمینه مستندنگاری اجتماعی، تحلیل سیاستهای شهری، مطالبهگری رسانهای و مصاحبه با اقشار آسیبپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد رجبی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مستمر، گفتوگوی مستقیم با مردم، اعتبارسنجی چندلایه اطلاعات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر اصالت اطلاعات، رعایت اخلاق حرفهای، حفظ کرامت انسانی سوژهها و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف واقعیتها تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با مطالبات شهری، آسیبهای اجتماعی و اخلاق رسانه مشارکت فعال دارد.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**