دیکشنری معتبر میریام وبستر، واژه «تفاله» (Slop) را به عنوان کلمه سال ۲۰۲۵ میلادی برگزید. این انتخاب بیسابقه، واکنشی مستقیم به هجوم فزاینده محتوای دیجیتال بیکیفیت است که طی دوازده ماه گذشته توسط هوش مصنوعی تولید و در فضای آنلاین منتشر شده است. این رخداد، زنگ خطری جدی درباره آینده تولید محتوا و چالشهای ناشی از توسعه هوش مصنوعی به صدا درآورده است.
«تفاله» در سایه هوش مصنوعی؛ تعریفی از محتوای بیکیفیت دیجیتال
بر اساس تعریف میریام وبستر، «تفاله» به محتوای دیجیتالی گفته میشود که عموماً کیفیت پایینی دارد و در حجم وسیع با استفاده از هوش مصنوعی (AI) تولید میگردد. این دیکشنری با توصیفی کنایهآمیز، این واژه را به مفاهیمی چون «چیزهای لزج، لجن سنگین و چرک یا کثیف» تشبیه کرده که حس ناخواسته و ناخوشایند لمسکردن را القا میکند. این انتخاب، بیانگر درک عمیق از تأثیرات هوش مصنوعی بر فید شبکههای اجتماعی و کل اینترنت است.
گرگ بارلو، رئیس میریام وبستر، در این خصوص اظهار داشت: «این واژهای بسیار گویا و هوشمندانه است. بخش مهمی از فناوری تحولآفرین هوش مصنوعی، گاهی اوقات برای مردم جالب، ناراحتکننده و کمی مضحک به نظر میرسد.» انتخاب «تفاله» به عنوان کلمه سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که نگرانیها از محتوای بیکیفیت تولیدشده توسط هوش مصنوعی به حدی رسیده که یک نهاد مرجع زبانی نیز آن را به رسمیت شناخته است. این اصطلاح با لحنی کمتر هراسناک و بیشتر طعنهآمیز، اضطراب دوران هوش مصنوعی را به تصویر میکشد.
اقتصاد «تفاله» و شکاف دیجیتال؛ نگرانیها از آینده محتوا با هوش مصنوعی
کلمه «تفاله» در سال جاری میلادی، کاربرد گستردهای پیدا کرده است؛ زیرا تحلیلگران و خبرنگاران تلاش کردهاند تا شیوه نوین پلتفرمهایی مانند سورا (متعلق به اوپنایآی) و ویئو (متعلق به جمینای گوگل) را در تحول محتوای اینترنت توصیف کنند. امروزه، با کمک ابزارهای تولید محتوای جدید مبتنی بر هوش مصنوعی، ساختارها و محصولات فرهنگی متنوعی از جمله کتابها، پادکستها، قطعات موسیقی، آگهیهای بازرگانی تلویزیونی و حتی فیلمهای کامل تولید میشوند.
نتایج یک تحقیق در ماه مه سال جاری میلادی نشان داد که تقریباً ۷۵ درصد از کل محتوای جدید وب در ماه گذشته، تا حدودی با هوش مصنوعی ترکیب شده است. این حجم عظیم تولید محتوا به ظهور پدیدهای به نام «اقتصاد تفاله» منجر شده است. در این مدل اقتصادی، محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی در مقیاس انبوه به منظور کسب درآمد تبلیغاتی به کار گرفته میشود.
منتقدان بر این باورند که این روند میتواند جوامع دیجیتال را بیش از پیش دو قطبی کند:
از یک سو، افرادی قرار دارند که توان پرداخت برای محتوای باکیفیت و پشت دیوار پرداخت (Paywall) را دارند.
از سوی دیگر، عدهای تنها میتوانند به یک رژیم دیجیتال مبتنی بر «تفاله» دسترسی پیدا کنند که ارزش اطلاعاتی چندانی ندارد و ممکن است منجر به کاهش سواد رسانهای و افزایش اطلاعات نادرست شود.
انتخاب «تفاله» به عنوان کلمه سال ۲۰۲۵، گویای نگرانیهای جهانی درباره کیفیت و اصالت محتوا در عصر هوش مصنوعی است و اهمیت توجه به پیامدهای بلندمدت این فناوری را بیش از پیش گوشزد میکند.
مطالب مرتبط
- نماینده جهاد اسلامی فلسطین: «رژیم صهیونیستی» اهدافش در «جنگ غزه» را محقق نکرد
- دکتر رحیم اقرء با حکم سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران سکاندار پژوهشکده سامانههای حملونقل فضایی شد
- نگرانی واشنگتن از فروپاشی احتمالی رژیم الجولانی در سوریه؛ گمانهزنی رسانههای صهیونیستی از تلاش آمریکا برای حفظ متحد سوری خود
- امیر سیاری: ادعاهای جزایر سهگانه زیر بار فشارهای سیاسی مطرح شده است و مالکیت ایران بر آنها غیرقابل انکار است
**مسعود رجبی**
دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد
مسعود رجبی روزنامهنگار اجتماعی و خبرنگار تحقیقی با بیش از چهارده سال تجربه حرفهای در حوزه خبرنگاری میدانی، گزارشنویسی اجتماعی و پوشش رویدادهای شهری است. تمرکز اصلی وی بر مسائل اجتماعی کلانشهرها، آسیبهای اجتماعی، مطالبات شهروندی و گزارشهای تحقیقی از مناطق محروم و حاشیهنشین میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه صداوسیما است. همچنین دورههای تخصصی خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی در شرایط بحرانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رجبی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه هشتاد به عنوان خبرنگار میدانی در روزنامههای محلی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه خبرنگاری اجتماعی و تحقیقی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه مسائل شهری، حاشیهنشینی، اعتیاد، کودکان کار، کارگران مهاجر و مطالبهگری شهروندی شد. گزارشهای تحقیقی وی در برخی موارد منجر به پیگیری نهادهای نظارتی و اصلاح روندهای اداری گردیده است.
وی از سال ۱۳۹۵ به تیم تحریریه مجله خبری چیچک پیوسته و به عنوان دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، گزارشهای میدانی و تحقیقی وی درباره مسائل روز جامعه، با استقبال گسترده مخاطبان و فعالان اجتماعی مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رجبی در گزارشنویسی میدانی، خبرنگاری تحقیقی در حوزه مسائل اجتماعی و پوشش بحرانهای شهری است. وی همچنین در زمینه مستندنگاری اجتماعی، تحلیل سیاستهای شهری، مطالبهگری رسانهای و مصاحبه با اقشار آسیبپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد رجبی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مستمر، گفتوگوی مستقیم با مردم، اعتبارسنجی چندلایه اطلاعات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر اصالت اطلاعات، رعایت اخلاق حرفهای، حفظ کرامت انسانی سوژهها و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف واقعیتها تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با مطالبات شهری، آسیبهای اجتماعی و اخلاق رسانه مشارکت فعال دارد.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
