فیلم مستند «ایران، پارسِ نوین» ساخته مشترک سه مستندساز دانمارکی، همزمان با پنجمین سالگرد ثبت جهانی راهآهن سراسری ایران در برنامه «مستندات یکشنبه» خانه هنرمندان به نمایش درمیآید و با حضور منتقدان و پژوهشگران حوزه سینما و تاریخ، ابعاد مختلف این اثر مستند و پیشینه راهآهن ایران بررسی خواهد شد.
مستندی از دل تاریخ؛ روایت ساخت راهآهن سراسری
فیلم مستند «ایران، پارسِ نوین» به کارگردانی اینگالف بویسن، تئودور کریستنسن و اکسل لِرگه، محصول سال ۱۹۳۹ میلادی است و یکی از معدود آثاری محسوب میشود که فرآیند ساخت و افتتاح راهآهن سراسری ایران را به تصویر کشیده است. راهآهن سراسری ایران بهطول ۱۳۹۴ کیلومتر با ۲۳۰ تونل و ۴۱۰۰ پل، یکی از بزرگترین پروژههای صنعتی ایران در دوره پهلوی اول بود که در سال ۱۳۱۷ به بهرهبرداری رسید و در سال ۱۴۰۰ بهعنوان نخستین میراث صنعتی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
این مستند ۵۰ دقیقهای در ابتدا جامعه پیشامدرن ایران را به تصویر میکشد و سپس وضعیت ترکیبی عناصر سنتی و مدرن ایران را در دوران گذار به نمایش میگذارد. نکته جالب توجه اینکه این مستند بهدلیل اعتراضات سازمانهای دهقانی، هرگز بهصورت رسمی به نمایش عمومی درنیامد و حالا پس از سالها، در خانۀ هنرمندان اکران میشود.
بررسی اثر با حضور کارشناسان
صد و سیویکمین برنامه «مستندات یکشنبه» خانه هنرمندان، به مناسبت پنجمین سالگرد ثبت جهانی راهآهن سراسری ایران، میزبان این فیلم ارزشمند خواهد بود. در این برنامه، هوشنگ گلمکانی (منتقد و کارگردان سینما)، مهرداد زاهدیان (مستندساز) و محمد محسنیان (پژوهشگر تاریخ راهآهن) به نقد و بررسی این اثر خواهند پرداخت.
خانه هنرمندان ایران که در پارک هنرمندان تهران و در خیابان ایرانشهر واقع شده، یکی از مهمترین مراکز فرهنگی و هنری پایتخت است که در سال ۱۳۷۸ با بازسازی بنایی از دوره پهلوی اول گشایش یافت و امروز محل برگزاری نمایشگاهها، اجرای تئاتر، پخش فیلم و نشستهای تخصصی هنری است.
اهمیت راهآهن سراسری در تاریخ ایران
راهآهن سراسری ایران که از ۲۳ مهر ۱۳۰۶ تا ۲۷ مرداد ۱۳۱۷ ساخته شد، با هزینه ۱۰.۱ میلیارد ریال، گرانترین و بزرگترین پروژه صنعتی ایران تا آن روز بود. این راهآهن، تهران را از طریق بندرترکمن به دریای خزر و از طریق بندر امامخمینی به خلیج فارس متصل میکرد.
مستند «ایران، پارسِ نوین» که توسط سه مستندساز دانمارکی ساخته شده، علاوه بر نمایش ابعاد فنی و مهندسی این پروژه عظیم، نگاهی جامعهشناختی به جامعهای دارد که در آستانه ورود به عصر مدرن قرار گرفته بود. نمایش این مستند در خانه هنرمندان، فرصتی نادر برای علاقهمندان به تاریخ، سینمای مستند و میراث صنعتی ایران فراهم میکند تا از نزدیک با این اثر ارزشمند آشنا شوند.
علاقهمندان برای تهیه بلیت این برنامه میتوانند به سامانه تیوال مراجعه کنند.
مسعود رجبی
دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد
مسعود رجبی روزنامهنگار و خبرنگار حوزه اجتماعی است که بیش از ۱۴ سال سابقه فعالیت حرفهای در زمینه گزارشهای میدانی، خبرنگاری تحقیقی و پوشش مسائل اجتماعی دارد. بخش مهمی از فعالیت او به بررسی چالشهای شهری، آسیبهای اجتماعی، دغدغههای شهروندان و روایت مسائل کمتر دیدهشده جامعه اختصاص دارد.
رجبی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه صداوسیما است. او همچنین دورههای تخصصی مرتبط با خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی در شرایط ویژه و اصول اخلاق حرفهای رسانه را گذرانده است.
فعالیت رسانهای او از اوایل دهه ۸۰ با خبرنگاری میدانی آغاز شد و در طول این سالها گزارشهای متعددی درباره موضوعاتی مانند مسائل شهری، حاشیهنشینی، کودکان کار، آسیبهای اجتماعی و مشکلات گروههای کمبرخوردار جامعه تهیه کرده است. برخی از گزارشهای او با هدف افزایش توجه عمومی و پیگیری مسائل از سوی نهادهای مسئول منتشر شدهاند.
او از سال ۱۳۹۵ به عنوان دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد در مجله خبری چیچک فعالیت میکند و در حوزه تولید گزارشهای تحلیلی و میدانی درباره رویدادهای اجتماعی نقش دارد.
حوزههای تخصصی مسعود رجبی شامل خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی اجتماعی، مستندسازی مسائل شهری، تحلیل چالشهای جامعه و گفتوگو با گروههای مختلف اجتماعی است.
در فعالیتهای رسانهای خود، او بر مشاهده مستقیم، بررسی دقیق منابع، گفتوگو با افراد مرتبط با موضوع و ارائه تصویری واقعی و مسئولانه از مسائل اجتماعی تأکید دارد.
