یک دکترای جامعهشناسی اقتصادی و توسعه در یادداشتی تأکید میکند: جنگ فرصتی برای خلق جامعهای با ظرفیت عظیم است که با تحول همزمان در ذهنیتها و نهادها، میتواند پیروزی نظامی را به اقتصادی و صنعتی پیوند بزند و اقتصاد آینده را بر پایه انسان جدید بنا کند.
اقتصاد آینده در گرو خلق انسان جدید؛ تقاطع تحول ذهنی و نهادی
به گزارش خبرگزاری مهر، ریحانه نادری نژاد، دکترای جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، در یادداشتی نوشت: جنگ، صرفنظر از ابعاد نظامی، لحظهای تاریخی و آستانهساز است؛ زمانی که میتواند جامعه را در بند گذشته نگه دارد یا آن را قادر سازد تا از مسیر طی شده جدا شود و تاریخ جدیدی بسازد. جامعهای که در میانه جنگ، سطحی کمنظیر از همبستگی، اعتماد و امید به آیندهای مستقل نشان میدهد، صاحب ظرفیتی عظیم است که در شرایط عادی شکلگیری آن دشوار است.
وی پرسش اصلی را اینگونه مطرح میکند: چگونه میتوان این انرژی عظیم اجتماعی را به تابآوری در جنگ و نیروی سازندگی در پساجنگ تبدیل کرد؟ چگونه میتوان پیروزی نظامی را به پیروزی اقتصادی و صنعتی پیوند زد؟ پاسخ در یک «تقاطع» نهفته است: همزمانی تحول در ذهنیتها و تحول در نهادها.
ساختن ذهنیت جدید؛ رهایی از الگوی بقا برای رسیدن به انسان اقتصادی جدید
نادری نژاد تأکید میکند: تحول پایدار اقتصادی بدون تغییر در فرهنگ و ذهنیت ممکن نیست. زیست تاریخی ایرانیان در چرخههای بیثباتی، اقتصاد نفتی و شرایط پرریسک، نوعی «الگوی ذهنی بقا» را شکل داده است که در آن فرد به احتیاط مفرط، سود کوتاهمدت و پرهیز از ریسک مولد گرایش دارد. برای ورود به مدار توسعه، کشور نیازمند «انسان اقتصادی جدید» است؛ انسانی که بر پایه باور به توان ملی، یادگیری مستمر، همکاری جمعی و انضباط شکل گرفته باشد.
ساختن قواعد و نهادهای جدید؛ از تضمین امنیت اقتصادی تا اصلاح نظام مشوقها
این دکترای جامعهشناسی اقتصادی تأکید میکند: در دنیای واقعی، توسعهیافتگی استثناست، نه قاعده. برای تبدیل انرژی جنگ به موتور توسعه، باید قواعدی پایدار طراحی کرد که فعالیتهای مولد را پاداش و رفتارهای غیرمولد را محدود کنند. مهمترین این قواعد عبارتند از:
- تضمین امنیت اقتصادی و بازگرداندن پیشبینیپذیری به اقتصاد از طریق شفافیت در قوانین
- اصلاح نظام مشوقها با هدف سودآورتر کردن کار مولد و نوآوری نسبت به فعالیتهای غیرمولد
نادری نژاد در پایان خاطرنشان کرد: تغییر نهادها بدون پذیرش ذهنیت جدید، به ساختارهای خشک و ناکارآمد میانجامد و تغییر ذهنی بدون نهادسازی مناسب نیز در خلأ میماند. جامعه ایران در سختترین شرایط توانسته انسجام خود را حفظ کند و ظرفیت آن را دارد که این سرمایه را به بنیان یک اقتصاد پیشرفته تبدیل کند. اگر این فرصت تاریخی با نهادسازی هوشمندانه و تغییر ذهنیت جمعی همراه شود، پیروزی نظامی به نقطه آغاز دورهای درخشان بدل خواهد شد.
**مسعود رجبی**
دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد
مسعود رجبی روزنامهنگار اجتماعی و خبرنگار تحقیقی با بیش از چهارده سال تجربه حرفهای در حوزه خبرنگاری میدانی، گزارشنویسی اجتماعی و پوشش رویدادهای شهری است. تمرکز اصلی وی بر مسائل اجتماعی کلانشهرها، آسیبهای اجتماعی، مطالبات شهروندی و گزارشهای تحقیقی از مناطق محروم و حاشیهنشین میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه صداوسیما است. همچنین دورههای تخصصی خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی میدانی در شرایط بحرانی و اخلاق رسانه را در مراکز معتبر داخلی گذرانده است.
**سوابق حرفهای**
رجبی فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه هشتاد به عنوان خبرنگار میدانی در روزنامههای محلی آغاز کرد. با گسترش فعالیتهایش در حوزه خبرنگاری اجتماعی و تحقیقی، وی موفق به تولید گزارشهای متعددی در زمینه مسائل شهری، حاشیهنشینی، اعتیاد، کودکان کار، کارگران مهاجر و مطالبهگری شهروندی شد. گزارشهای تحقیقی وی در برخی موارد منجر به پیگیری نهادهای نظارتی و اصلاح روندهای اداری گردیده است.
وی از سال ۱۳۹۵ به تیم تحریریه مجله خبری چیچک پیوسته و به عنوان دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد در این رسانه فعالیت میکند. در این مدت، گزارشهای میدانی و تحقیقی وی درباره مسائل روز جامعه، با استقبال گسترده مخاطبان و فعالان اجتماعی مواجه شده است.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی رجبی در گزارشنویسی میدانی، خبرنگاری تحقیقی در حوزه مسائل اجتماعی و پوشش بحرانهای شهری است. وی همچنین در زمینه مستندنگاری اجتماعی، تحلیل سیاستهای شهری، مطالبهگری رسانهای و مصاحبه با اقشار آسیبپذیر جامعه تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد رجبی در خبرنگاری مبتنی بر حضور میدانی مستمر، گفتوگوی مستقیم با مردم، اعتبارسنجی چندلایه اطلاعات و پیگیری مستمر موضوعات تا حصول نتیجه است. وی در گزارشهای خود بر اصالت اطلاعات، رعایت اخلاق حرفهای، حفظ کرامت انسانی سوژهها و پرهیز از بزرگنمایی یا تحریف واقعیتها تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران و انجمن خبرنگاران اجتماعی است و در کارگروههای تخصصی مرتبط با مطالبات شهری، آسیبهای اجتماعی و اخلاق رسانه مشارکت فعال دارد.
**آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴**
