دیکشنری معتبر میریام وبستر، واژه «تفاله» (Slop) را به عنوان کلمه سال ۲۰۲۵ میلادی برگزید. این انتخاب بیسابقه، واکنشی مستقیم به هجوم فزاینده محتوای دیجیتال بیکیفیت است که طی دوازده ماه گذشته توسط هوش مصنوعی تولید و در فضای آنلاین منتشر شده است. این رخداد، زنگ خطری جدی درباره آینده تولید محتوا و چالشهای ناشی از توسعه هوش مصنوعی به صدا درآورده است.
«تفاله» در سایه هوش مصنوعی؛ تعریفی از محتوای بیکیفیت دیجیتال
بر اساس تعریف میریام وبستر، «تفاله» به محتوای دیجیتالی گفته میشود که عموماً کیفیت پایینی دارد و در حجم وسیع با استفاده از هوش مصنوعی (AI) تولید میگردد. این دیکشنری با توصیفی کنایهآمیز، این واژه را به مفاهیمی چون «چیزهای لزج، لجن سنگین و چرک یا کثیف» تشبیه کرده که حس ناخواسته و ناخوشایند لمسکردن را القا میکند. این انتخاب، بیانگر درک عمیق از تأثیرات هوش مصنوعی بر فید شبکههای اجتماعی و کل اینترنت است.
گرگ بارلو، رئیس میریام وبستر، در این خصوص اظهار داشت: «این واژهای بسیار گویا و هوشمندانه است. بخش مهمی از فناوری تحولآفرین هوش مصنوعی، گاهی اوقات برای مردم جالب، ناراحتکننده و کمی مضحک به نظر میرسد.» انتخاب «تفاله» به عنوان کلمه سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که نگرانیها از محتوای بیکیفیت تولیدشده توسط هوش مصنوعی به حدی رسیده که یک نهاد مرجع زبانی نیز آن را به رسمیت شناخته است. این اصطلاح با لحنی کمتر هراسناک و بیشتر طعنهآمیز، اضطراب دوران هوش مصنوعی را به تصویر میکشد.
اقتصاد «تفاله» و شکاف دیجیتال؛ نگرانیها از آینده محتوا با هوش مصنوعی
کلمه «تفاله» در سال جاری میلادی، کاربرد گستردهای پیدا کرده است؛ زیرا تحلیلگران و خبرنگاران تلاش کردهاند تا شیوه نوین پلتفرمهایی مانند سورا (متعلق به اوپنایآی) و ویئو (متعلق به جمینای گوگل) را در تحول محتوای اینترنت توصیف کنند. امروزه، با کمک ابزارهای تولید محتوای جدید مبتنی بر هوش مصنوعی، ساختارها و محصولات فرهنگی متنوعی از جمله کتابها، پادکستها، قطعات موسیقی، آگهیهای بازرگانی تلویزیونی و حتی فیلمهای کامل تولید میشوند.
نتایج یک تحقیق در ماه مه سال جاری میلادی نشان داد که تقریباً ۷۵ درصد از کل محتوای جدید وب در ماه گذشته، تا حدودی با هوش مصنوعی ترکیب شده است. این حجم عظیم تولید محتوا به ظهور پدیدهای به نام «اقتصاد تفاله» منجر شده است. در این مدل اقتصادی، محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی در مقیاس انبوه به منظور کسب درآمد تبلیغاتی به کار گرفته میشود.
منتقدان بر این باورند که این روند میتواند جوامع دیجیتال را بیش از پیش دو قطبی کند:
از یک سو، افرادی قرار دارند که توان پرداخت برای محتوای باکیفیت و پشت دیوار پرداخت (Paywall) را دارند.
از سوی دیگر، عدهای تنها میتوانند به یک رژیم دیجیتال مبتنی بر «تفاله» دسترسی پیدا کنند که ارزش اطلاعاتی چندانی ندارد و ممکن است منجر به کاهش سواد رسانهای و افزایش اطلاعات نادرست شود.
انتخاب «تفاله» به عنوان کلمه سال ۲۰۲۵، گویای نگرانیهای جهانی درباره کیفیت و اصالت محتوا در عصر هوش مصنوعی است و اهمیت توجه به پیامدهای بلندمدت این فناوری را بیش از پیش گوشزد میکند.
مطالب مرتبط
- نماینده جهاد اسلامی فلسطین: «رژیم صهیونیستی» اهدافش در «جنگ غزه» را محقق نکرد
- دکتر رحیم اقرء با حکم سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران سکاندار پژوهشکده سامانههای حملونقل فضایی شد
- نگرانی واشنگتن از فروپاشی احتمالی رژیم الجولانی در سوریه؛ گمانهزنی رسانههای صهیونیستی از تلاش آمریکا برای حفظ متحد سوری خود
- امیر سیاری: ادعاهای جزایر سهگانه زیر بار فشارهای سیاسی مطرح شده است و مالکیت ایران بر آنها غیرقابل انکار است
مسعود رجبی
دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد
مسعود رجبی روزنامهنگار و خبرنگار حوزه اجتماعی است که بیش از ۱۴ سال سابقه فعالیت حرفهای در زمینه گزارشهای میدانی، خبرنگاری تحقیقی و پوشش مسائل اجتماعی دارد. بخش مهمی از فعالیت او به بررسی چالشهای شهری، آسیبهای اجتماعی، دغدغههای شهروندان و روایت مسائل کمتر دیدهشده جامعه اختصاص دارد.
رجبی دارای مدرک کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی روزنامهنگاری از دانشگاه صداوسیما است. او همچنین دورههای تخصصی مرتبط با خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی در شرایط ویژه و اصول اخلاق حرفهای رسانه را گذرانده است.
فعالیت رسانهای او از اوایل دهه ۸۰ با خبرنگاری میدانی آغاز شد و در طول این سالها گزارشهای متعددی درباره موضوعاتی مانند مسائل شهری، حاشیهنشینی، کودکان کار، آسیبهای اجتماعی و مشکلات گروههای کمبرخوردار جامعه تهیه کرده است. برخی از گزارشهای او با هدف افزایش توجه عمومی و پیگیری مسائل از سوی نهادهای مسئول منتشر شدهاند.
او از سال ۱۳۹۵ به عنوان دبیر گروه اجتماعی و خبرنگار ارشد در مجله خبری چیچک فعالیت میکند و در حوزه تولید گزارشهای تحلیلی و میدانی درباره رویدادهای اجتماعی نقش دارد.
حوزههای تخصصی مسعود رجبی شامل خبرنگاری تحقیقی، گزارشنویسی اجتماعی، مستندسازی مسائل شهری، تحلیل چالشهای جامعه و گفتوگو با گروههای مختلف اجتماعی است.
در فعالیتهای رسانهای خود، او بر مشاهده مستقیم، بررسی دقیق منابع، گفتوگو با افراد مرتبط با موضوع و ارائه تصویری واقعی و مسئولانه از مسائل اجتماعی تأکید دارد.
